Alüminyum (Al), PERİYODİK ÇİZELGE’nin 3. grubundaki en önemli elementtir. Parlak gümüş beyazı renginde, sudan 2,7 kez daha ağır, yumuşak ama gerilmeye dayanıklı, ısı ve elektrik iletkenliği çok iyi olan bir metaldir. Alüminyum 660°C’ta erir, dökümü kolay yapılır, çekilebilir ve preslenebilir. Tel biçiminde çekilmeye uygundur. Ayrıca dövülgendir; yani, kolaylıkla levha ve varak olarak haddelenebilir. Bir alüminyum yapının ağırlığı, aynı sağlamlıktaki benzer bir çelik yapınınkinin yaklaşık yarısı kadardır.
Hafifliğinin ve dayanıklılığının yanında, alüminyumun sahip olduğu bir başka yararlı özellik de, aşınmaya (korozyon) dayanıklılığıdır. Bu, yüzeyinde oluşan ve metali daha ileri bir yükseltgenmeden koruyan, ince ve sert oksit tabakalarıyla sağlanır. Oksit tabakası anotlama, yani bir ELEKTROLİZ işlemiyle yükseltgeme yoiuyla kalınlaştırılabilir. Anotlama yoluyla oluşturulan tabaka, boyanabilir ve bundan mimari kaplamalar ile ev araçlarında yararlanılır.
Toz haline getirilmiş alüminyum, alüminyum boya yapımında kullanılır. Toz alüminyum tek parça metal kütleye oranla çok daha etkindir. Bu özelliği, kimyasal işlemlerde, oksijen gidermede güçlü bir indirgeme aracı olarak yararlanılmasını sağlar. Alüminyum tozu ile demir oksitin karışımı,. termit işleminde yapıldığı gibi, tutuşturulursa büyük miktarda ısı açığa çıkar ve demir oksit erimiş demire indirgenir. Bu teknik, demir ve çelik kaynağı ile yangın bombalarında kullanılır. Alüminyumun bulunuşu: Alüminyum yerkabuğunda oksijen ve silisyumdan sonra % 8 oranıyla en bol bulunan üçüncü elementtir. Ondan sonra gelen demirin oram ise yalnızca % 5 dir. Metallerin çoğunda olduğu gibi, alüminyum da saf olarak bulunmaz; kaya ve mineraller içinde öteki elementlerle birleşmiş olarak bulunur. Bir alüminosilikat olan feldispat (KAlSİ3O5) birçok kayanın temel bileşenidir, örneğin granit, kuvars ve mika’nın feldispatla birbirine yapışmasından oluşmuştur. Bu kayalar, zamanla, bir yandan havanın, öte yandan havadan gelerek yağmur suyunda çözünmüş olan karbon dioksitlerin etkisiyle KAOLEN (Porselen kili), Al2Si2O5(OH)4 vererek parçalanırlar. Havanın etkisi, giderek, alüminyum oksitin yaygın bulunan ve ticari amaçla ALÜMİNYUM ELDE ETME’de kullanılan hidrat (su içeren) biçimi olan boksit’i (Al2O3.H2O ya da Al203.3H20) verir. «Alümin Alüminyum bileşiklerinin kullanılışı- Billursu alü-min AŞINDIRICI olarak, toz biçimi ise KROMATOGRAFİ kolonlarında kullanılır. Bu analiz yönteminde bileşiklerin sıvı karışımı alümin tozu ile doldurulmuş dik bir cam kolondan damla damla akıtılır ve karışımı oluşturan çeşitli bileşikler farklı düzeylerde ayrılır. Alüminyum hidroksit, Al(OH)3, kostik soda gibi bir kostik alkalinin, herhangi bir alüminyum tuzu çözeltisine katılmasıyla beyaz jelatinimsi bir katı biçiminde çöker. Alüminyum hidroksit, BOYAMA IŞ-LEMLERİ’nde mordan olarak kullanılır. Dokumalar bir mordanla’ doyurulmadan boyayı almazlar. Bo-yarmadde, mordan ile kimyasal tepkimeye girerek çözünmeyen bir lak oluşturur ve dokumayı boyar. Alüminyum hidroksit, asitlerde tuzları oluşturarak çözünür ve toz halinde, mide asitine karşı kullanılır. Alüminyum hidroksit, alkalilerde ise alüminatlan oluşturarak çözünür (az sayıda madde hem asit hem de alkalilerde çözünür). Sodyum alüminat (NaAl 02) su arıtma işlemlerinde ve lağım salarının temizlenmesinde, pislikleri çevresinde toplayan bir çöktürme aracı olarak kullanılır. Ayrıca kağıt yapımında da kullanılır.
Alüminyum sülfat, Al2(S04)3.18H2O, önemli bir alüminyum hidroksit kaynağıdır. Ayrıca sodyum karbonatla birlikte köpüklü yangın söndürücülerde kullanılır, öteki metallerin sülfatları ile çift sülfatlar oluşturur. Bunlara, «şap Alüminyum varak üzerinden klor gazı geçirildiğinde, beyaz katı alüminyum klorür (ALCL,) oluşur. Bu madde, benzenden (C6H6) toluen (C6H5CH3) üretme işleminde olduğu gibi, AROMATÎK BÎLEŞİKLER’in bireşiminde önemli bir KATALİZÖR’dür.
Alüminyumun kullanılışı:
Alüminyum, günümüzde, demirden sonra kullanım alanı en yaygın olan metaldir. Alüminyum ve Duralumin gibi ALAŞIM’lar, uçaktan mutfak araçlarına kadar çok değişik ürünlerin yapı metali olarak kullanılır. Alüminyum varak, soğuk haddelemeyi İzleyen sıcak haddeleme ile yapılır ve yiyeceklerin paketlenmesinde kullanılır. Ayrıca, elektrik bobinlerinde bakır telin yerini almaya başlamıştır.
Bir başka elektriksel uygulaması da KONDANSATÖR’lerdir. Bölgeler arası ELEKTRİK KABLO’ları, çelik bir çekirdeği çevreleyen saf alüminyumdan yapılmıştır. Parlatılmış saf alüminyum, yetkin bir yansıtıcıdır ve donuklaşmaz. Alüminyum yansıtıcı aynalar büyük TELESKOP’larda kullanılır.
Alüminyum alaşımları binaların dış kaplamalarında, kapı ve pencere çerçevelerinde, raflarda ve hareketli güneşliklerin yapımında kullanılır. Çok sayıda motorlu araçta alüminyumdan dökülmüş silindir blokları bulunur. Ayrıca, taşımacılığın Öteki türlerinde, örneğin, Queen Elisabeth II. gibi büyük gemilerin üst yapılarında ve daha küçük ama ağırlık azalması aynı derecede önemli olan HAVA YASTIKLI TAŞITLAR’da da başarıyla kullanılır.
