Bir kuruluşun ya da bir faaliyetin bilançosunu yapmak, herhangi bir işe girişmenin kazanç mı yoksa kötü sonuç mu getireceğini, kar mı yoksa zarar mı doğuracağını belirli bir alanda öğrenmek amacı ile lehte olanla aleyhte olanı tartmaktır.Bir sağlık bilançosu, bir ticari, sınai bilanço ya da bir faaliyet bilançosu yapılırken, iyi hareket edilip edilmediği öğrenilmeye çalışılır; bu, gerçeğin sınanması demektir.

Bir bilanço yapmak aktif ( mevcutlar ve alacaklar ) ile pasif’i ( borçlar ) birbirine yaklaştırmak ve karşılaştırmaktır.Faydalı ya da kazançlı olan her şey aktife; faydalı olmayan, masraflı ya da zararlı olan her şey ise pasife girer.Bir kuruluşun bilançosunu yapmak, onun kayıplarına karşılık kazançlarının, giderlerine karşılık gelirlerinin, satınalmalarına karşılık satışlarının, borçlarına karşılık ihtiyatlarının muhasebesini yaparak, çalışma durumunu öğrenmektir.

Bütün kuruluşların en azından yılda bir defa bilançolarını düzenlemeleri ve bu vesileyle, ne değerde olduğunu daha iyi anlamak için bütün stoklarının sayım ve dmkümünü yapmaları gerekir.

Ne var ki, bilanço, gerek bütçenin hazırlanmasına yardım etmek, gerek ne durumda bulunduğunu anlamak için, bir ulusa uygulanabilir.Gerçekten de, İkinci Dünya savaşından sonra, birçok ülke, gelecekteki çalışmalarının planlamasını yapmadan önce, ulusal bilançolarını ( borçlar, varlıklar, para, iş gücü ) çıkarmaya çalıştı.İnsanlar da, kişisel olarak bilançolar yapma ihtiyacı duyarlar: yapılan bir işten sonra vicdanlarını sınamaları, uzun bir meslek hayatından sonra durumlarını yoklamaları, bir hastalıktan, bir kazadan sonra veya yaşlılık karşısında sağlıklarını gözden geçirmeleri gibi.Bilanço, bir kefesinde aktif, öbür kefesinde pasif bulunan bir terazidir.Bu terazinin oku hangi tarafı gösteriyor?Zamanında bilanço yapmasını bilmek, bir düşünme hatasının felaketli sonuçlarından kaçınmanın çaresini bulmak demektir.